Günlük yaşamın en aldatıcı yanlarından biri,çevremizdeki önemli değişimleri törpüleyerek, Algılanmasını zorlaştıran bir doğallığa dönüşmesidir. Bugün apartmanda ölümün ne demek olduğunu kaçımız düşünmüşüzdür? 15 santimlik bir duvarın ayırdığı iki dairede, bir anlamda baş başa yatmakta olan iki insandan birinin ölümünü,ötekinin bazen günlerce sonra öğrenebildiği bir mekan tasarımının sonuçları nelerdir? Bu sorular üzerinde düşündüğümüz zaman 15-20 santimlik duvarların çektiği fiziksel bölünmelerin,ortaya çıkardığı ruhsal bölünmelerden çok daha önemsiz olduğunu kavrarız. Apartman yaşamı,sanat ve felsefenin en önemli konularından biri olan ölümün anlamını bile böylesine değiştirmişse yeni toplumsal örgütlenmemizin bu derin ve sarsıcı özelliklerini de bilmek zorundayız.

İletişim kuramları açısından yeni bireysellik çağını incelediği çalışmasında, Çözülme/Yabancılaşma/Yalnızlaşma adlı bölüme böyle başlıyor Ertuğrul Özkök (1 ).

Ve kitleler içinde yalnızlaşan yeni bireyin toplumsal denetim adı verilen baskı sisteminin de yardımıyla nasıl şiddet ile baş başa kaldığını anlatıyor. Ama ne Özkök’ün apartman yaşamının yeni toplumsal örgütlenmemiz üzerindeki rolünü açıkladığı, ne de “suç”un ayrı bir literatür olarak incelediği metinler, tek odalı apartman dairesinde yaklaşık bir sene içerisinde onbir kişiyi parçalayıp, tecavüz edip, tüm bunları videoya kaydedip, arşivleyen ve kurbanlarının vücut uzuvlarını derin dondurucusunda özenle saklayan Jeffrey Dahmer’in ya da Edward Gein’in Wisconsin’deki evinde bulunan kemiklerinden yapılmış ve üstleri kurbanlarından soyduğu derilerle kaplanmış koltukları kadar sarsıcı değil.




Dahmer’in toplamı şimdilik onyediyi bulan kurbanlarından yaptığı sandviçleri arkadaşları ile yemesi, Ed Gein’in evinin tahta kepenklerine çaktığı kurbanlarının göz kapakları polisiye ya da toplumbilimsel hangi terimle karşılanabilir… Tahta kepenklerin göz kapaklarıyla olan semantik bağı içinde yaşadığımız yüz yılın en karanlık esprilerinden biri olmalı ve estetiğin bildiğimizden daha karmaşık algılandığı bir dünyada Ed Gein’in kemik ve insan derisi koltukları Gaudi ve Arad ‘ın arasında bir yerlerde incelenmeli sanatsal tasarım açısından…

Suçun algılanma süresi hızla değişiyor. Babası ve üvey annesini balta ile öldürmekle suçlanıp günlerce süren mahkeme sonucunda beraat eden Lizzie Borden’ın davası kamuoyunu ve kriminologları yıllar boyu meşgul etmişti.



Sıcak bir öğleden sonra California’da bir hamburgerciye bir tabanca,bir shotgun ve yarı otomatik bir tüfekle dalıp SWAT ekiplerince vuruluncaya dek ”kımıldayan, ağlayan, ya da gözünü kırpan (2) herkese ateş açıp yirmi bir kişiyi öldüren ve “bir gün içinde en fazla kişiyi öldüren seri katiller listesinde “ başa geçen James Huberty, 1969-1971 yılları arasında yirmi bir erkek çocuğu ırza tecavüz ve işkenceyle öldüren Dean Corll, David Owen ve Elmer Wayne Henley çetesi, Texsas Üniversitesi’nin çatısına yerleşip otomatik tüfeğiyle doksan altı dakikada onaltı kişiyi öldüren Charles Whitman ya da 1984-1985 arasında onaltı kadını işkence ile öldürüp,kurbanlarının gözlerini yanına alan Richard Ramirez’in yaptıklarının yanında Borden, sıradan bir suçlu gibi duruyor…



(1) Ertuğrul Özkök. iletişim kuramları açısından kitlelerin çözülüşü. sf. 323. Tan yayınları.Ocak 1985.
(2) Life Magazine ağustos 1984